جايگاه زن در قانون اساسي جديد
(قسمت اول)
مسأله حقوق زن يكي از جنجاليترين مسايل حقوقي و اجتماعي عصر حاضر است. هم شخصيتهاي حقوقي و هم دولتها و نهادهاي سياسي به دفاع و حمايت از اين قشر برخواستهاند كه عامل اساسي اين حمايتها دوچيز است. اولاً واقعيت اينست كه در طول سير تاريخي حيات بشر (بدون در نظر داشت فرضيه عصر مادر سالاري)
زنان مورد شكنجه و آزار قرار داشتهاند طوريكه محروميت آنان در صفحه تاريخ كاملاً پيداست. و از اين حيث بر بشريت متمدن و مترقي دفاع از حقوق تضييع شده زن، رسالتي بزرگي است و خوشبختانه در اين راستا گامهاي بلندي برداشته است. عامل ديگري حمايت از حقوق زن جنبة كاملاً سياسي دارد، دولتها و نهادهاي مختلف جهت پيشبرد اهداف و مقاصد خود، همواره شعار حمايت و دفاع از زنان را سردادهاند و در اين راه حتي به دام مبالغه گرفتار آمدهاند، «كه متاسفانه اينگونه حمايتهاي احساسي، غيرمنطقي و ابزاري، شخصيت زنان را تنزل ميدهد و سبب ميشود كه موانعي در راه تحول تكاملي آنان خواسته و ياناخواسته ايجاد گردد.
در كشور افغانستان نيز مسايل و امور زنان در محور توجه و گفتگو قرار دارد. شخصيتها، نويسندگان و نهادهاي وجود دارند كه دفاع و حمايت از حقوق زنان را در كانون برنامههاي خويش قرار دادهاند و خواستار تساوي حقوق زن و مرد و رفع هر گونه تبعيض و نابرابري ميان آنان هستند. دولت جمهوري اسلامي افغانستان هم توجه خاصي در مورد طبقه اناث مبذول داشته است. طوريكه حتي وزارتخانهاي را به آنان اختصاص داده است تا در مورد توجيه و تمركز فعاليت، رشد و انكشاف علمي و اجتماعي آنان اقدامهاي لازم را انجام بدهد.
نكته مهمي كه در مورد دفاع از حقوق زنان در كشور وجود دارد اين است كه با تاسف شرايط زماني و فرهنگي در نظر گرفته نشده و شخصيت اجتماعي آنان مطابق اصول عملي و قانوني مورد بررسي قرار نميگيرد و شايد از همين زاويه باشد كه شكنجه و بدرفتاري نسبت به آنان هم در خانواده و هم در جامعه به وجود ميآيد.
به هر حال با توجه به جايگاه متزلزل زنان در جامعه و روا داشتن هرگونه تبعيض عليه آنان درگذشته، مانند ستمهايي كه در زمان حاكميت طالبان بر پيكر آنان وارد گرديد، نمايندگان لويه جرگه قانون اساسي مسأله حقوق زن را در محراق توجه و بررسي قرار دادند كه سرانجام پس از گفتگوها حقوق و جايگاه آنان در ق.ا. تثبيت گرديد كه در اين گفتار به طور فشرده به بررسي آن موارد ميپردازيم.
س.م.ج.مصباح smjmesbah@yahoo.com